"Trận đầu tiên chẳng nói lên điều gì cả", Petr Cech đã xát muối vào nỗi đau của người Nga với tuyên bố như vậy sau khi CH Czech giành chiến thắng 1-0 trước chủ nhà Ba Lan ở lượt trận cuối cùng. Thật ra, đây mới là lần đầu tiên kể từ tháng 11/2011, Cech giữ sạch lưới trong màu áo ĐTQG. Giữa tuần vừa rồi, anh trở thành một gã hề thực sự với sai lầm ngớ ngẩn trước Hy Lạp. Xa hơn chút nữa là 4 lần vào lưới nhặt bóng ở trận mở màn.

Nhưng rõ ràng, thủ thành Chelsea có quyền lên mặt bởi chỉ sau vài ngày, số phận của hai đội đã hoàn toàn trái ngược. Sau màn khởi đầu ấn tượng, gấu Nga đã chơi... tệ dần đều để rồi phải ngậm ngùi xách vali về nước, còn đội bóng đã thảm bại trước họ thì giờ đây lại đường hoàng đứng đầu bảng A.

Chiến thắng trước Ba Lan, đội bóng có thứ hạng thấp nhất BXH FIFA ở EURO 2012, có thể không phải một chiến tích phi thường gì, nhưng đặt trong hoàn cảnh đang phải chịu đựng sức ép khá lớn từ sự chỉ trích từ chính báo giới nước nhà, cũng như sự hồ nghi từ phía người hâm mộ, sự lạnh lùng của thầy trò Michal Bilek lại rất đáng khen.

Vài ngày trước khi tung đường chuyền quyết định cho Jiracek ghi bàn thắng bằng vàng vào lưới Ba Lan, Milan Baros từng bị chính khán giả Czech la ó vì anh chỉ là cái bóng mờ so với chính mình. Đội trưởng Rosicky gây thất vọng khi không có được một bàn thắng hay pha kiến tạo nào đáng kể, và anh không đá trận cuối do chấn thương. Nhưng hóa ra, chính điều đó lại tạo nên một ĐT Czech vững chắc hơn và lạnh lùng hơn. Tại Wroclaw, Bilek đã bố trí đến 3 tiền vệ trung tâm nơi tuyến giữa (Plasil, Hubschman, Jiracek) và kết quả là ông đã thành công trong việc cô lập Lewandowski.

Đó là lúc những điểm yếu lớn nhất của Ba Lan lộ ra: thiếu cọ xát ở những trận cầu có tính cạnh tranh, và quá phụ thuộc vào chân sút số một của mình. Blaszczykowski từng sắm vai người hùng trước Nga, song tuyệt tác ấy không lặp lại nữa khi hàng thủ Czech đã chơi kỷ luật hơn, với khả năng phòng ngự từ xa được cải thiện đáng kể.

Giọt nắng cuối chiều

Có một điểm dễ nhận thấy nhất trong chiến tích của CH Czech: cả hai người hùng của họ kể từ đầu giải đều khá trẻ: Jiracek mới 26 tuổi, còn Pilar mới 23. Một cầu thủ nữa cũng gây ấn tượng khá mạnh là hậu vệ cánh gốc Etiopia Gebre Selassie mới 25 tuổi. Rõ ràng, đó là những dấu hiệu tương đối tích cực cho cuộc chuyển giao của bóng đá Czech ở thời điểm hiện tại. Trong số các cựu binh của Czech ở kỳ EURO này, chỉ Hubschman là tạo tầm ảnh hưởng đáng kể, nhờ khả năng phòng ngự từ xa rất tốt.

Hy Lạp cũng đang trải qua một cuộc chuyển giao về lực lượng. Nhưng trái với Czech, các gương mặt trẻ của nhà vô địch EURO 2004 lại gây thất vọng quá nhiều. Sotiris Ninis (22) không thể thoát khỏi cái mác thần đồng mà người ta gắn cho anh kể từ khi được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất giải U19 châu Âu 2007. Sokratis Papastathopoulos (24 tuổi) thì mắc sai lầm với tấm thẻ đỏ ở trận mở màn. Những Fetfatzidis (21) và Mitroglou (24) thậm chí còn không được Fernando Santos tin tưởng. Cả ba cầu thủ ghi bàn cho Hy Lạp đến thời điểm này đều đã ngoại tam tuần: Salpigidis (31), Gekas (31) và Karagounis (35).

Chiến thắng trước ĐT Nga đương nhiên là một thành tích ấn tượng của thầy trò Fernando Santos, và gợi nhớ đến hình ảnh của chính họ 8 năm về trước. Đó là trận đấu Nga đã áp đảo hoàn toàn về thời lượng cầm bóng (62% - 38%), số cú sút (25-5), nhưng rốt cục phải trả giá vì một tình huống sơ hở nơi hàng phòng ngự (Zhirkov không kịp lui về sau một tình huống ném biên). Trong hoàn cảnh khó khăn nhất, Fernando Santos đã buộc lòng phải sử dụng lối chơi phòng ngự phản công theo kiểu của Otto Rehhagel trước đây (dù đó không phải điều ông muốn) để làm giảm hưng phấn nơi đối thủ, và ông đã thành công.

Nhưng liệu chiến tích năm 2004 có tái diễn? Rất khó. Bởi điều kỳ diệu không lặp lại hai lần, nhất là đã có nhiều khác biệt xảy ra sau 8 năm qua, từ các đối thủ, và từ chính bản thân đội bóng từ xứ sở của những vị thần.