Theo Bộ Y tế, mức sinh tại Việt Nam đang giảm xuống dưới mức thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ (năm 2021) xuống còn 1,91 (2024) và khoảng 1,93 (2025). Với đà này, mục tiêu duy trì mức sinh thay thế đến năm 2030 được đánh giá là khó đạt.

Dự báo cho thấy, nếu xu hướng giảm tiếp diễn, Việt Nam có thể kết thúc thời kỳ dân số vàng vào năm 2036. Đến năm 2044, lực lượng lao động bắt đầu suy giảm; năm 2051, dân số có thể tăng trưởng âm và giai đoạn 2069–2074, mỗi năm giảm trung bình khoảng 461.000 người.

Trước thực tế này, Bộ Y tế đề xuất một loạt chính sách nhằm “giữ chân” mức sinh, trong đó đáng chú ý là hỗ trợ 2 triệu đồng cho mỗi lần sinh.

Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ 2 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Ảnh minh họa

Tại dự thảo, Bộ Y tế đề xuất mức hỗ trợ tài chính khi sinh con như sau:

1. Mức hỗ trợ tài chính khi sinh con: 2.000.000 đồng/người/lần sinh.

2. Căn cứ khả năng cân đối ngân sách nhà nước, trong phạm vi nhiệm vu, quyền hạn của mình, chính quyền địa phương cấp tỉnh quy định mức hỗ trợ cao hơn mức hỗ trợ quy định.

3. Trường hợp người đồng thời thuộc nhiều đối tượng hưởng hỗ trợ tài chính khi sinh con khác nhau theo quy định tại điểm b, c, d khoản 1 Điều 14 Luật Dân số thì được hưởng tất cả các chế độ hỗ trợ tương ứng.

Phụ nữ khi sinh con là đối tượng được hưởng chính sách trợ cấp xã hội, thì vẫn được hưởng chính sách quy định tại Nghị định này.

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đề xuất mức hỗ trợ tài chính khi tham gia sàng lọc trước sinh: 900.000 đồng/lần sàng lọc; mức hỗ trợ tài chính khi tham gia sàng lọc sơ sinh: 600.000 đồng/lần sàng lọc; hướng dẫn hỗ trợ chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho đối tượng người cao tuổi cô đơn, bị bệnh nặng, không thể đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở chăm sóc người cao tuổi.

Khuyến khích các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, gia đình, cá nhân tham gia đóng góp, hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại nhà, câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng.