Hôm qua, Tổng thống Mỹ Barack Obama chính thức yêu cầu quốc hội xem xét việc can thiệp quân sự vào Syria để “trừng phạt quân chính phủ dùng vũ khí hóa học”, theo Reuters. Trước đó, ông Obama tuyên bố đã quyết định tấn công Syria nhưng sẽ chờ sự phê chuẩn của quốc hội. Hiện nay, các nghị sĩ Mỹ đang đi nghỉ hè và dự kiến các cuộc tranh luận, bỏ phiếu sẽ diễn ra sớm nhất từ ngày 9/9.

Hiện nay, quốc hội Mỹ đang tỏ ra chia rẽ về vấn đề Syria khi trong nội bộ đảng Dân chủ của ông Obama lẫn phe Cộng hòa đối lập đều có những ý kiến trái ngược nhau. Do đó, AFP dẫn lời một số chuyên gia cảnh báo Tổng thống Mỹ có thể sẽ chịu kết quả như Thủ tướng Anh David Cameron, người từng tỏ ra quyết tâm tấn công Syria nhưng rồi phải rút lui do bị quốc hội phủ quyết. Tuy nhiên, đa số nhà quan sát đều nhận định rồi thì chiến dịch Syria của Mỹ sẽ “qua ải” quốc hội dù sẽ có tranh cãi gay gắt trong phòng họp và chênh lệch số phiếu không cao.

Bên cạnh đó, dư luận tỏ ra ngạc nhiên khi Tổng thống Obama quyết định chờ sự phê chuẩn của quốc hội vì với tư cách Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang, ông có quyền tự quyết trong vấn đề này. Giới quan sát cho rằng có thể ông Obama muốn san sẻ bớt trách nhiệm trong bối cảnh các kết quả thăm dò cho thấy nhiều người Mỹ phản đối tấn công Syria sau khi phải khó khăn lắm, Mỹ mới có thể tạm rút chân khỏi Afghanistan và Iraq.

Bên cạnh đó, nhóm thanh sát viên của LHQ thông báo sẽ mất khoảng 3 tuần phân tích chứng cứ mới có thể đưa ra kết luận về nghi án sử dụng vũ khí hóa học ở Syria. Điều này cho thấy nhiều khả năng Washington quyết đơn phương hành động mà không chờ kết quả điều tra. Ngày 1/9, AFP dẫn lời Ngoại trưởng John Kerry tuyên bố Mỹ thu được bằng chứng cho thấy “khí độc sarin đã được sử dụng ở ngoại ô Damascus hồi tháng rồi”. Trong khi đó, chính quyền Syria và cả Nga đều bác bỏ các bằng chứng do Mỹ đưa ra và Tổng thống Nga Vladimir Putin yêu cầu Washington giao nộp bằng chứng cho LHQ thẩm định.

Cũng trong ngày 1/9, phát ngôn viên LHQ Martin Nesirky bác bỏ cáo buộc rằng cơ quan này rút thanh sát viên khỏi Syria để tạo điều kiện cho Mỹ ra tay. Ông Nesirky khẳng định tuyên bố LHQ sẽ đưa ra đánh giá “công bằng và đáng tin cậy” về vũ khí hóa học và các bộ phận quan trọng của họ vẫn sẽ tiếp tục hoạt động ở Syria.

Sau các động thái mới của Mỹ, Thứ trưởng Ngoại giao Syria Faisal Muqdad ngày 1/9 cho rằng ông Obama “đang lạc lối” đồng thời kêu gọi các nghị sĩ Mỹ hãy “sáng suốt”. Phe nổi dậy Syria thì tỏ ra thất vọng nhưng nhấn mạnh họ tin rằng quốc hội Mỹ sẽ cho phép hành động, theo AFP. Đến nay, 2 thành viên thường trực Hội đồng bảo an LHQ là Nga và Trung Quốc chưa đưa ra phản ứng. Trong khi đó, sự trì hoãn của Mỹ làm một đồng minh khác là Pháp “hụt chân” theo. Dù Tổng thống Francois Hollande vẫn tỏ ra quyết tâm “trừng phạt” chính quyền Syria nhưng Bộ trưởng Nội vụ Manuel Valls thừa nhận nước ông không thể hành động một mình. Theo tờ Le Journal du Dimanche, Paris sẽ sớm công bố một số hồ sơ mật về vũ khí hóa học tại Syria. Một nguồn tin tình báo Pháp ngày 1/9 ước tính tổng lượng khí độc được trữ ở Syria lên đến 1.000 tấn. Dự kiến, quốc hội Pháp cũng sẽ nhóm họp về Syria trong tuần này.