Từ Hà Nội đến với thành phố Hòa Bình không khó khăn chút nào vì quốc lộ 6 đã được làm đẹp đẽ. Sau gần hai tiếng chạy trên đường, ghé thăm đập thuỷ điện sông Đà nằm sát thành phố, chạy tiếp khoảng 5 km thì rời đường lớn rẽ vào một con lộ nhỏ. Đường vào Thung Nai đi lối cảng Bình Thanh, bám dọc theo sông Đà rộng lớn, uốn lượn lên xuống dọc theo núi cho đến trung tâm xã là hết đường bộ, tại đây có một bến thuyền khá to.

Thung Nai, Đà Bắc vốn là một xã trong lòng hồ sông Đà, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, từ lâu đã được coi là điểm đến ưa thích của nhiều bạn trẻ. Đến với Thung Nai để được ngắm cảnh sắc đêm lung linh giữa sông Đà lộng gió là một lựa chọn hợp lý cho ngày cuối tuần.

Từ trên cao nhìn xuống, sông Đà bị ngăn dòng làm thuỷ điện, nước dâng lên ngập các thung lũng, những đỉnh núi cao trước đây giờ biến thành đảo nhỏ, nhấp nhô trên mặt hồ xanh ngắt. Trong khung cảnh hoàng hôn đang dần buông xa xa, cả lòng hồ biến thành một màu tím huyền ảo. Những tia nắng cuối ngày phản chiếu ánh chói lọi xuống lòng hồ như một tấm gương phẳng lặng, vài ba chiếc thuyền rẽ sóng khiến khung cảnh càng trở nên lãng mạn. Bến Thung Nai nhỏ hơn bến Bình Thanh.

Sương đêm khe khẽ hạ bức màn mỏng trên khắp bến nước, con đò và đâu đó đã thoáng thấy ánh trăng mỏng manh ló sau rặng núi xa xăm. Con thuyền nhỏ rẽ sóng đưa ta đến với xã Thung Nai nhỏ nhắn nằm bên sông Đà thơ mộng.

Trên đảo rải rác bên sườn núi, vài ba ngôi nhà của người Mường nằm khuất sau những rặng cây xanh. Ngôi nhà nghỉ mang tên Cối Xay Gió nằm trên đồi. Trong những ngày thấp nước, để lên đến chân Cối Xay Gió, phải leo qua hàng trăm bậc thang mới tới nơi.

Cá thiểu nướng, đặc sản không thể bỏ qua khi đến Thung Nai.

Đêm rằm, ánh trăng bàng bạc chiếu sáng mặt hồ, tạo nên khung cảnh lung linh huyền ảo. Vài chiếc thuyền tách bến buông cần, thanh tao, nhàn nhã. Thuê một chiếc thuyền nhỏ chạy giữa lòng hồ, giữa thinh không vắng lặng, giữa ánh trăng dát bạc, thong thả nhấm nháp chút rượu lạt với món cá chua đậm đà hay con cá ngạnh nướng thơm phức vừa câu dưới hồ lên.

Câu chuyện thưa nhặt, tiếng con cá quẫy nước đủ làm cả không gian yên tĩnh ấy giật mình và ánh trăng vằng vặc bỗng chốc tan lẫn trong lòng hồ phẳng lặng. Người Mường có tục, cá nướng chín rồi ai là chủ cuộc vui sẽ khai mào bằng việc ăn bong bóng cá, rồi sau đó người khác mới được ăn. Sương đêm giăng mắc, trăng đêm mờ tỏ, mặt hồ mong manh sương khói, thấp thoáng bồng bềnh những núi đồi khiến người ta có cảm giác mình đang trôi giữa chốn bồng lai.

Chợ nổi Thác Bờ họp phiên chủ nhật cách nhà nghỉ Cối Xay Gió chừng 20 phút đi thuyền. Không quá ồn ã tấp nập, chợ là nơi thông thương của các ghe thuyền trên khắp mặt hồ về đây. Người ta mang đến những sản vật được đánh bắt từ đêm hôm trước.

Từ chợ nổi Thác Bờ đi lên bản Sông, đền thờ Thác Bờ linh thiêng và được khách thập phương ghé qua với hoạt động tâm linh độc đáo là các cuộc hầu đồng nằm ở cuối bản. Dưới chân đền Thác Bờ là các bè nuôi cá. Cách đền độ một giờ đi thuyền có bản Ngòi Hoa, một bản người Mường hoang sơ. Một đảo nhỏ khác mang tên đảo Quạ vì đây là điểm đàn quạ hay dừng chân.

Khung cảnh tĩnh mịch của miền sông nước.

Nên thơ và dịu dàng, khoáng đạt và lãng mạn là những gì người ta nhớ về Thung Nai.