Từ năm 2026, nhiều quy định mới về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) chính thức được áp dụng, trong đó đáng chú ý là việc tăng mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế và người phụ thuộc. Điều này làm thay đổi đáng kể ngưỡng thu nhập bắt đầu phải nộp thuế của người lao động.

Với mức giảm trừ gia cảnh mới, ngưỡng thu nhập bắt đầu phải đóng thuế
đã được nâng lên đáng kể.

Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi năm 2025 và Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế được điều chỉnh tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm. Đồng thời, mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc được nâng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Quy định này có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và thay thế mức giảm trừ gia cảnh trước đây theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 (11 triệu đồng/tháng đối với bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng đối với người phụ thuộc).

Theo nguyên tắc tính thuế hiện hành, thuế thu nhập cá nhân được tính dựa trên thu nhập tính thuế, tức là phần thu nhập còn lại sau khi trừ các khoản giảm trừ theo quy định, trong đó có giảm trừ gia cảnh và các khoản bảo hiểm bắt buộc. Chỉ khi thu nhập tính thuế lớn hơn 0 thì cá nhân mới phát sinh nghĩa vụ nộp thuế.

Với mức giảm trừ gia cảnh mới, ngưỡng thu nhập bắt đầu phải đóng thuế đã được nâng lên đáng kể. Cụ thể, đối với người lao động không có người phụ thuộc, nếu thu nhập từ tiền lương, tiền công dưới 15,5 triệu đồng/tháng thì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Chỉ khi thu nhập vượt mức này, sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, mới phát sinh thu nhập tính thuế.

Trong trường hợp có người phụ thuộc, ngưỡng thu nhập phải nộp thuế còn cao hơn. Ví dụ, người lao động có 1 người phụ thuộc sẽ được giảm trừ tổng cộng 21,7 triệu đồng/tháng (gồm 15,5 triệu đồng cho bản thân và 6,2 triệu đồng cho người phụ thuộc). Nếu có 2 người phụ thuộc, tổng mức giảm trừ lên tới 27,9 triệu đồng/tháng.

Như vậy, nhiều người lao động có thu nhập trung bình nhưng có trách nhiệm nuôi dưỡng con nhỏ hoặc cha mẹ có thể chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân, hoặc số thuế phải nộp sẽ giảm đáng kể so với trước đây.

Theo các chuyên gia tài chính, việc nâng mức giảm trừ gia cảnh được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm phản ánh tốt hơn mức chi phí sinh hoạt của người dân trong bối cảnh kinh tế-xã hội có nhiều biến động. Chính sách này cũng góp phần giảm áp lực tài chính đối với người làm công ăn lương, đồng thời tăng thu nhập khả dụng cho hộ gia đình.

Theo thống kê, việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh có thể giúp hàng triệu người lao động giảm nghĩa vụ thuế hoặc không còn phải nộp thuế thu nhập cá nhân, qua đó hỗ trợ tiêu dùng trong nước và kích thích tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh mức giảm trừ gia cảnh, thuế thu nhập cá nhân đối với tiền lương, tiền công vẫn được áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Theo đó, thu nhập tính thuế càng cao thì mức thuế suất áp dụng càng lớn, dao động từ 5% đến 35% tùy theo bậc thu nhập.

Ngoài ra, khi tính thuế, người lao động còn được trừ thêm một số khoản hợp lệ khác như các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc, đóng góp từ thiện, nhân đạo hoặc khuyến học theo quy định của pháp luật. Những khoản này sẽ làm giảm thu nhập tính thuế và do đó giảm số thuế phải nộp.

Theo cơ quan quản lý thuế, người lao động cần lưu ý đăng ký đầy đủ người phụ thuộc để được hưởng mức giảm trừ theo quy định. Việc đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc và cập nhật hồ sơ đầy đủ sẽ giúp bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế khi thực hiện khấu trừ và quyết toán thuế hằng năm.

Việc điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026 được đánh giá là phù hợp với thực tế thu nhập và chi phí sinh hoạt của người dân, đồng thời góp phần bảo đảm tính công bằng của hệ thống thuế, khi người có thu nhập cao hơn sẽ đóng góp nhiều hơn cho ngân sách nhà nước.