Ngày 20/11, Philippines cho biết sẽ tiến hành xây dựng một bến tàu và bến cảng tại căn cứ quân sự Oyster (Palawan), sát quần đảo Trường Sa của Việt Nam bắt đầu từ ngày 2/12.

Dự án này có trị giá 7,29 triệu USD, gồm xây dựng bến cảng, cầu tàu, nhà máy đóng - sửa chữa tàu.

Chỉ huy lực lượng Hải quân Philippines tại vịnh Ulugan – ông  Commodore Natalio Abinuman – khẳng định sau khi hoàn thành, Oyster có thể giúp Manila thúc đẩy việc bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của Philippines trên Biển Đông.

“Cảng này sẽ có thể là nơi tiếp nhiên liệu và cải thiện hệ thống hỗ trợ cho các tàu của chúng tôi triển khai trên Biển Đông”, ông Abinuman nói.

Trung tá Cheryl Tindog - Người phát ngôn Bộ Tư lệnh Miền Tây Philippines cũng nhận định căn cứ Hải quân mới ở Oyster sẽ có thể nâng cao sức mạnh quân sự của Philippines trong bối cảnh Biển Đông đang có nhiều biến động phức tạp.

Được biết, việc tiến hành xây dựng cảng căn cứ quân sự Oyster diễn ra trong bối cảnh cảng Subic của Philippines có dấu hiệu quá tải, việc xây dựng cảng Oyster có thể giúp Mỹ “canh chừng” Trung Quốc với các hoạt động ngày càng gấp rút tại Biển Đông.

Nếu thỏa thuận song phương giữa  Philippines và Washington hoàn thiện, sẽ cho phép Mỹ triển khai quân đội luân phiên, mà Oyster chắc chắn sẽ là điểm đến thứ 2 sau Subic, vốn rất náo nhiệt. Trung bình trong 6 tháng đầu năm, tại đây đã có 72 tàu chiến và tàu ngầm Mỹ đến và đi. Trong khi cả năm 2012 mới có 88 tàu chiến, hay con số chỉ dừng lại ở 51 trong năm 2010.

Theo đánh giá của ông Al Labita - phóng viên thường trú của tờ Asia Times tại Philippines - Vịnh Oyster chính là điểm chốt của Mỹ - Philippines nhằm canh chừng các hành động ngày càng lấn lướt của Trung Quốc.

Nhưng theo nhận định của ông Zachary Keck trên tờ tạp chí Diplomat, sau khi Hải quân Hoàng gia Malaysia thành lập căn cứ thủy quân lục chiến tại Bintulu (cách bãi ngầm James hơn 100km, điểm xa nhất trong vạch 10 đoạn lưỡi bò của Trung Quốc) thì việc hình thành các căn cứ Hải quân tại Vịnh Oyster của Philippines hay như Việt Nam đang mở rộng căn cứ Hải quân tại Vịnh Cam Ranh là điều hoàn toàn dễ hiểu, đặc biệt là khi Trung Quốc ngày càng khó lường tại Biển Đông.