Những ngày đầu tháng 3.2012, dưới cái nắng chói chang, chúng tôi theo chân cán bộ kiểm lâm, công an đột nhập vào cánh rừng đầu nguồn phòng hộ Phú Ninh ở tiểu khu 611. Sau chuyến vượt rừng gần 5km, chúng tôi đến được “đại bản doanh” của vàng tặc.

Trước mắt chúng tôi là một cụm lán trại với những nồi cơm to đang sôi sùng sục trên bếp, máy xay đá vẫn đang ầm ầm nổ, nhưng không hề thấy một bóng người. Chúng tôi đã bị lộ như bao cuộc truy quét khác vào đây đã bị lộ.

Hàng chục khối đất, đá vàng tặc vừa chuyển về chưa kịp xay lấy vàng.

Lán thứ nhất của một người có cái tên dữ dằn là Dũng Lửa (trú xã Tam Mỹ Đông, Núi Thành). Lán này cắm tại khu rừng này đã nhiều năm. 3 lán trại còn lại là của hai nhóm người từ Bắc vào mà cơ quan chức năng chưa xác định được danh tính.

Bên hông lán trại có một đường ống nối từ máy nén khí dẫn vào lòng đất. Đi theo đường ống, chúng tôi phát hiện có nhiều đường hầm kiên cố ăn sâu hút vào lòng núi. Ngoài ra, có những miệng giếng sâu thẳng đứng làm đường xuống lòng đất; rồi máy nghiền đá, máy tạo khí... to vật vã nằm khắp các lán trại. Ở một lán trại, có hai bồn vuông xyanua để lọc vàng, bốc mùi nồng nặc. Vào bên trong, chúng tôi phát hiện hai bao tải màu trắng bên trong chứa chất màu trắng xông lên mùi nồng nặc. Một người trong đoàn cho biết đó là chất cực độc xyanua.

Vào lán trại cuối cùng, bên cạnh chỗ sinh hoạt còn có một máy nổ và mẻ lớn đá đang chờ nghiền. Tất cả các điểm sản xuất, chế biến đều có điểm chung là nước sau khi sử dụng xả thẳng ra ngoài, nước bẩn lẫn với nước mưa chảy tràn ra ngoài bìa khu lán trại sau đó đổ về lòng hồ Phú Ninh - nơi cung cấp nước uống cho hàng vạn người dân.

Được biết, những năm gần đây, tỉnh Quảng Nam tăng cường chỉ đạo siết chặt các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, đồng thời tổ chức nhiều đoàn công tác kiểm tra, truy quét, đẩy đuổi nạn khai thác vàng trái phép ở các huyện miền núi của tỉnh. Thế nhưng không hiểu sao, tại xã miền núi Tam Trà này, vàng tặc vẫn vững như “kiềng ba chân”.

Ông Nguyễn Quang Hòa - Chủ tịch UBND huyện Núi Thành, cho biết: Lâu nay huyện đã chỉ đạo mạnh việc kiểm tra, truy quét các đối tượng khai thác khoáng sản trái phép và đã có xử phạt một số trường hợp. Tuy nhiên, khi PV đặt câu hỏi tại sao vàng tặc vẫn tồn tại dai dẳng như vậy thì cả ông Hòa và Phó Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Văn Mau đều không trả lời được.