Nếu vụ án oan của ông Nguyễn Thanh Chấn đang gây chấn động dư luận và vụ án có nhiều dấu hiệu oan sai với Hàn Đức Long (chịu mức án tử hình) không được Hội đồng xét xử (HĐXX) chú ý đến những lời tố cáo bị dùng nhục hình của các bị cáo, thì ngược lại, cũng là tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang, những lời tố cáo này đã được xem xét, nhờ vậy, tất cả các bị cáo trong vụ án trộm cổ vật đã được minh oan.

Các bị cáo đã nhận bừa tội do không chịu nổi đòn?

Từ giữa năm 2001 đến cuối 2003, tại một số đình, chùa của tỉnh Bắc Giang liên tiếp xảy ra 7 vụ trộm cắp tượng phật và đồ thờ cúng.

Trong khi cơ quan CSĐT đang bó tay,  CA huyện Lục Nam bắt được đối tượng Nguyễn Quý Đoan (Quốc Oai, Hà Tây) vì hành vi lừa đảo, chiếm đoạt xe máy.

Tại Cơ quan điều tra, bị can Đoan khai nhận cùng một số đối tượng gây ra các vụ trộm cắp nói trên.

Dựa vào lời khai này, cơ quan CSĐT  lần lượt tiến hành khởi tố, bắt tạm giam và đề nghị truy tố 8 đối tượng.

Bị cáo đầu tiên trong vụ án là Nguyễn Quý Đoan đã tố tại tòa  rằng, do các điều tra viên ép, mớm cung khiến y phải nhận xằng rằng, mình cùng đồng bọn gây ra các vụ trộm cắp “cổ vật” ở một số đình, chùa. Và những người y nhớ đến “tự nhiên” trở thành bị can.

Để có các bản cung “nhận tội” của các bị can, theo tố cáo của các bị cáo tại tòa, các điều tra viên đã dùng que, gậy vụt vào đầu, mặt, chọc vào cổ họng; dùng còng số 8 khoá tay, sau đó treo ngược lên trần nhà suốt từ đêm hôm trước tới sáng hôm sau. Thậm chí, có bị cáo còn bị lột hết quần áo và tra tấn vào bộ phận sinh dục.

Khi được tại ngoại, vì quá đau đớn, quá phẫn uất vi hành vi tra tấn như thời trung cổ, một số bị cáo còn sẵn sàng vạch bộ phận nhậy cảm này để phóng viên chụp ảnh, ghi lại những tổn thương để lại.

Đáng chú ý, đối tượng Phan Hữu Hường đã chết trong trại giam. Bản Kết luận điều tra số 14 (ngày 20/4/2004) ghi: Bị can Phan Hữu Hường bị chết do suy tim độ 3, suy gan và suy kiệt cơ thể. Nhưng giải phẫu các bộ phân nội tạng của Hường lại cho thấy, có xung huyết; hậu môn có phân, bộ phận sinh dục có tinh trùng…

Theo phân tích của luật sư, những dấu vết này thì thường chỉ thấy ở nạn nhân chết do bị tác động bởi ngoại lực mạnh chứ không thể là suy kiệt cơ thể.

Được minh oan nhờ... phản cung

Sáng 23/7/2008, anh Dương Phúc Thịnh (trái) được VKSND tỉnh Bắc Giang minh oan và xin lỗi tại nơi cư trú (phố Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội).

Tại cơ quan điều tra, hầu hết các đối tượng đều nhận tội, nhưng tại tòa, tất các bị cáo đồng loạt kêu oan, tố cáo điều tra viên, kiểm sát viên bức cung, nhục hình, bắt họ phải  nhận những tội mà mình không có. Vì vậy, hồ sơ vụ án thể hiện khá nhiều điểm mâu thuẫn.

Ví dụ, có bị cáo khai nhiều lần thuê xe ôtô của anh Phạm Mạnh Hùng (Thanh Trì, Hà Nội) để gây án nhưng khi đi xác minh thì anh Hùng khẳng định chưa bao giờ cho những đối tượng này thuê xe. Cơ quan CSĐT không thu được vật chứng nào.

Bị cáo Tạ Minh Đăng bị buộc tội trộm cắp đúng vào hôm đang phải lo tang cho bố bị cáo; bị cáo Nguyễn Quý Đoan bị buộc tội trộm cắp đúng ngày, giờ bị cáo đang khâm liệm cho người chết…

Với đối tượng Trung là bị can duy nhất không nhận tội, bị bắt chỉ do các bị cáo bắt trước đó khai ra (điều mà được các bị cáo khác khẳng định là bị bức cung) song Trung vẫn bị bắt và bị đưa ra truy tố!!... Rất may, những lời tố cáo của các bị cáo, các phân tích của các luật sư đã được HĐXX lắng nghe.

Do đó, dù đã điều tra bổ xung, HĐXX của phiên tòa hình sự sơ  thẩm lần thứ tư (từ ngày 19 - 23/6/2006) vẫn phải tuyên bố: Tiếp tục trả lại hồ sơ yêu cầu VKSND tỉnh Bắc Giang làm rõ 10 nội dung, đồng thời thay đổi biện pháp ngăn chặn với các bị cáo: Cho tại ngoại.

Điều mà dư luận không thể không đặt ra trong vụ án này là: Tại sao nhiều lời khai mâu thuẫn, phi lý như vậy nhưng VKSND tỉnh Bắc Giang vẫn có thể truy tố các đối tượng trước tòa?

Ngoài việc VKSND tỉnh Bắc Giang đã phải minh oan và bồi thường cho các nạn nhân hơn 2 năm ngồi tù, những cán bộ tham gia tố tụng gây oan sai này với những dấu hiệu sử dụng nhục hình như vậy liệu có bị khởi tố hay chỉ bị kiểm điểm rút kinh nghiệm?

Phát hiện Tội dùng nhục hình ngày càng tăng

Nếu như năm 2010, Cục Điều tra VKSND TC không phát hiện khởi tố vụ án nào về tội dùng nhục hình (Tội xâm phạm hoạt động tư pháp) thì đến năm 2011 đã khởi tố 4 vụ/8 bị can, năm 2012 là 5 vụ/8 bị can và 6 tháng đầu năm 2013 đã là 4 vụ/ 10 bị can.