Hiện vật được phát hiện có liên quan đến triều đại nhà Hồ do ông Vũ Văn Bằng, ở xã Vĩnh Phúc, H. Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) trao tặng.

Được biết, chiếc đầu rồng đá này được ông Bằng phát hiện khi đang canh tác tại khu vực quần thể di sản Thành nhà Hồ. Theo các nhà khảo cổ học, đầu rồng bằng đá có niên đại vào cuối thế kỷ 14, cao 0,6 m, dài 0,55 m, đầu ngẩng cao có màu xanh xám trang trí một mặt, mặt ngoài bị vỡ, đầu to, bờm tóc thô dày, răng sắc nhọn, mắt tròn lộ, hoa văn tinh xảo, rõ nét.

Đây là đầu rồng bằng đá duy nhất được tìm thấy cho đến nay ở Thành nhà Hồ. Cũng theo các nhà khảo cổ, đây là rồng thềm bậc.

Trước đây, vào năm 1938, trong quá trình đào đất làm đường xuyên từ cửa Nam sang cửa Bắc Thành nhà Hồ, người dân đã phát hiện một đôi rồng đá bị mất đầu với thân mình uốn lượn dài 3,8 m, mình phủ vẩy hoa, bờm dài, bốn chân có móng sắc nhọn.

Đây cũng được xem là cặp rồng kiến trúc hoàng cung sớm nhất của Việt Nam được phát hiện cho đến nay.

Việc phát hiện đầu rồng bằng đá tại Thành nhà Hồ là cơ sở để các nhà khoa học nghiên cứu, phục dựng lại đầu đôi rồng đá bị mất đầu trong khu vực nội thành.