Theo số liệu của Cục Quản lý cạnh tranh - Bộ Công Thương, tính đến tháng 9/2012, cả nước có 77 doanh nghiệp được cấp phép tổ chức kinh doanh đa cấp. Trong đó, 23 doanh nghiệp ngừng hoạt động, 2 doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép.

Tại TP HCM, 15 doanh nghiệp bán hàng đa cấp cũng đã ngưng hoạt động, trong đó chỉ có 1 đơn vị bị thu hồi giấy phép do vi phạm, 14 công ty còn lại tự chấm dứt hoạt động vì thị trường khó khăn, kinh doanh không hiệu quả. Ở Hà Nội, số lượng doanh nghiệp đa cấp phải ngưng hoạt động cũng không ít.

Theo thống kê, 90% doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đa cấp có kinh doanh thực phẩm chức năng, bên cạnh đó là các mặt hàng mỹ phẩm, dụng cụ trang điểm, quần áo thời trang, đồ gia dụng, dụng cụ thể dục thể thao, thiết bị vật lý trị liệu… Nhiều công ty vì chạy theo lợi nhuận đã vi phạm các quy định pháp luật khi yêu cầu người tham gia mạng lưới phải đóng tiền; cho nhận hoa hồng, tiền thưởng để dụ người khác tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp nhằm trục lợi.

Một số doanh nghiệp bán hàng đa cấp còn đưa thông tin sai lệch về tính năng, thổi phồng công dụng sản phẩm, bán giá trên trời để kiếm lời.

Mới đây, trong buổi họp bàn về các hình thức bán hàng trái pháp luật, lợi dụng mô hình kinh doanh đa cấp, ông Bạch Văn Mừng, Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh, cho biết, cơ quan này đã đề xuất sửa đổi một số điểm trong Nghị định 110/2005 về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp.

Theo đó, mức ký quỹ tại các công ty được kiến nghị tăng và doanh nghiệp buộc phải báo cáo tình hình kinh doanh cho cơ quan chức năng khi mở rộng hoạt động sang địa phương khác, đồng thời không cho phép bán hàng đa cấp với hình thức thương mại điện tử.

Khi việc giám sát, quản lý chưa được thực hiện chặt chẽ, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì kiểu làm ăn chạy theo lợi nhuận, lừa đảo khách hàng thì người tiêu dùng còn tiếp tục hoài nghi, e dè, thậm chí tẩy chay kinh doanh đa cấp. Con số doanh nghiệp bán hàng đa cấp tại TP HCM và Hà Nội phải ngưng hoạt động đã cho thấy hình thức bán hàng này khó tìm được đất sống tại các thành phố lớn.