Phiên tòa diễn ra tại trụ sở TAND TP Hải Phòng do thẩm phán Ngô Hồng Phúc làm chủ tọa. Có 5 luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị hại. Dự kiến phiên tòa sẽ kéo dài đến ngày 2/8.

Trước đó, từ ngày 8 đến ngày 10/4, TAND TP Hải Phòng đã mở phiên sơ thẩm xét xử vụ án “hủy hoại tài sản, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” tại Tiên Lãng.

Theo nội dung bản án sơ thẩm, HĐXX xác định ông Nguyễn Văn Khanh (52 tuổi, nguyên phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng) được giao nhiệm vụ làm trưởng ban cưỡng chế phải chịu trách nhiệm chính trong vụ án. Ông Khanh đã chỉ đạo ông Phạm Xuân Hoa (57 tuổi, nguyên trưởng phòng tài nguyên và môi trường huyện) dự thảo một thông báo có nội dung phân công nhiệm vụ cho lực lượng tham gia cưỡng chế và ông Khanh nhiều lần trực tiếp chỉnh sửa đưa nội dung “tháo dỡ…” vào bản dự thảo.

Ông Khanh đã ký, ban hành thông báo số 225 ngày 28/12/2011 giao cho một tổ trong lực lượng cưỡng chế do ông Hoa làm tổ trưởng chịu trách nhiệm tháo dỡ các rào, cổng, vật cản mở lối đi vào khu vực đầm, vùng cưỡng chế, tháo dỡ toàn bộ lều trông coi trên diện tích đất UBND huyện đã có quyết định thu hồi.

Cũng theo bản án sơ thẩm, ngày 5/1/2012, sau khi xảy ra vụ nổ súng, mìn tự tạo của gia đình ông Vươn chống đoàn cưỡng chế, mọi công việc cưỡng chế tạm dừng.

Đến chiều cùng ngày, tại khu vực 19,3ha đất đã có quyết định thu hồi, ông Khanh chỉ đạo ông Hoa đôn đốc lực lượng tháo dỡ đập phá nhà trông đầm, công trình phụ, đốt cháy lều trông đầm của gia đình ông Đoàn Văn Vươn.

Tiếp đó, ông Khanh chỉ đạo các ông Phạm Đăng Hoan (53 tuổi, nguyên bí thư Đảng ủy xã Vinh Quang), Lê Thanh Liêm (50 tuổi, nguyên chủ tịch UBND xã Vinh Quang) gọi máy xúc phá nhà ông Quý.

Sáng 6/1, máy xúc đã được đưa xuống khu đầm để san phẳng ngôi nhà hai tầng của gia đình ông Quý dưới sự đôn đốc của lãnh đạo xã.

Cơ quan điều tra đã tiến hành trưng cầu hội đồng định giá tài sản và xác định giá trị thực tế tài sản bị hủy hoại là 295.389.842 đồng.

Riêng bị cáo Lê Văn Hiền được xác định với cương vị là chủ tịch UBND huyện đã không có biện pháp kiểm tra, chỉ đạo cuộc cưỡng chế nên để xảy ra vụ hủy hoại tài sản.

Tối 5/1, ông Lê Văn Hiền chủ trì hai cuộc họp tại xã Vinh Quang nhưng không có biện pháp để ngăn chặn kịp thời cán bộ cấp dưới tiếp tục thực hiện tháo dỡ ngôi nhà hai tầng của ông Đoàn Văn Quý.

Tòa sơ thẩm đã tuyên phạt các bị cáo phạm tội hủy hoại tài sản gồm: Nguyễn Văn Khanh (52 tuổi, nguyên phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng, trưởng đoàn cưỡng chế khu đầm nuôi trồng thủy sản của gia đình ông Vươn) 30 tháng tù giam, Phạm Đăng Hoan (53 tuổi, nguyên bí thư Đảng ủy xã Vinh Quang) 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, Phạm Xuân Hoa (57 tuổi, nguyên trưởng phòng tài nguyên và môi trường huyện) và Lê Thanh Liêm (50 tuổi, nguyên chủ tịch UBND xã Vinh Quang) cùng chịu mức án 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

Bị cáo Lê Văn Hiền (55 tuổi, nguyên chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng) bị tuyên phạt 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo với tội danh “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Sau phiên sơ thẩm, các bị cáo Khanh, Hoa, Liêm, Hoan đều kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, riêng bị cáo Lê Văn Hiền không gửi đơn kháng cáo.

Các bị hại là vợ chồng ông Đoàn Văn Vươn và vợ chồng ông Đoàn Văn Quý (em trai ông Vươn) cũng gửi đơn kháng án đề nghị tăng mức hình phạt đối với các bị cáo.