Ngày 17/6, đại sứ Mỹ tại Philippines Philip Goldberg tuyên bố rằng bản đồ “mười đoạn” của Trung Quốc không hề dựa trên các mốc địa hình cố định, bởi vậy nó hoàn toàn “không phù hợp” với luật pháp quốc tế.

Trong một hội nghị do Hiệp hội Hiến pháp Philippines tổ chức, ông Goldberg kêu gọi các quốc gia có tranh chấp trên Biển Đông tìm cách giải quyết các vấn đề về chủ quyền biển đảo thông qua tòa án quốc tế hoặc trọng tài theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).

Ông Goldberg tuyên bố: “Việc Trung Quốc sử dụng đường mười đoạn này để tuyên bố chủ quyền trên biển mà không dựa trên địa hình (các đảo, vùng đất trên biển) là vi phạm luật pháp quốc tế.”

Đại sứ Goldberg đưa ra tuyên bố trên chỉ 2 ngày sau khi Trung Quốc công bố một bản đồ khổ dọc mới, thể hiện đường mười đoạn bao trọn gần như toàn bộ Biển Đông, trong đó có cả quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam.

Sau khi xuất bản bản đồ này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Hoa Xuân Oánh lại tìm cách lấp liếm rằng các nước không nên “làm quá” về tấm bản đồ này vì nó chỉ “phục vụ người dân”, mặc dù đường mười đoạn này không hề dựa trên bất cứ quy định nào của luật pháp quốc tế.

Tuyên bố này của bà Hoa có vẻ lại “tréo ngoe” với thông báo của Đảng Cộng sản Trung Quốc rằng những tấm bản đồ “mười đoạn” mới này sẽ thể hiện rõ ràng phạm vi cái gọi là “lãnh thổ” của Trung Quốc.

Ông Goldberg tái khẳng định rằng Mỹ không đứng về bất cứ bên nào trong tranh chấp lãnh thổ, tuy nhiên ông nhấn mạnh biện pháp duy nhất để một quốc gia chứng minh tuyên bố “chủ quyền lịch sử” của mình là thông qua “tòa án quốc tế, bộ quy tắc ứng xử, tuân thủ tuyên bố về quy tắc ứng xử, và đàm phán trực tiếp với các bên có liên quan.”

Đường mười đoạn phi lý (đã bị gạch chéo) trong tấm bản đồ mới xuất bản của Trung Quốc

Theo ông Goldberg, chính phủ Mỹ phản đối bất cứ hành động đơn phương nào “vi phạm quyền lợi, quyền tự do hàng hải và sử dụng hợp pháp Biển Đông”, và việc Philippines kiện Trung Quốc lên tòa án quốc tế là một minh chứng cho giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp pháp lý.

Đại sứ Goldberg khẳng định rằng Hiệp ước Tăng cường Hợp tác Quốc phòng mới được ký kết sẽ giúp Philippines xây dựng một nền quốc phòng “đang tin cậy” trên Biển Đông, đồng thời thúc đẩy lợi ích chung giữa Mỹ và Philipines.

Trong hội nghị này, các quan chức và chuyên gia cấp cao của Philipines cũng nhất trí rằng việc giữ gìn chủ quyền của Philippines trước các mối đe dọa đến từ Trung Quốc là nhiệm vụ chủ chốt của chính phủ và người dân theo quy định của hiến pháp Philippines.