Theo đại diện Sở Xây dựng, hiện cơ quan này đã hoàn tất phân loại biệt thự, trong đó chia làm 4 loại. Gồm loại có giá trị đặc biệt về văn hoá, kiến trúc, lịch sử, có quy mô lớn, vị trí đẹp, sân vườn còn nguyên bản, giữ được đặc trưng kiến trúc; Loại biệt thự có vị trí đẹp, có giá trị về văn hóa, kiến trúc nhưng ít nhiều đã bị biến dạng, xuống cấp nhưng cần bảo tồn; Loại có giá trị trung bình về văn hoá, kiến trúc, đã bị lấn chiếm, cải tạo một phần được xem xét bảo tồn hoặc phá bỏ xây mới; và biệt thự đã bị phá bỏ, xây nhà mới.

Cơ quan này cho biết, trong số 1.586 biệt thự dạng này có 562 biệt thự tư nhân đang sử dụng, 1.024 biệt thự thuộc sở hữu nhà nước, 42 biệt thự ở trung tâm chính trị Ba Đình không được phép tư nhân hoá nằm trên các tuyến như Lê Hồng Phong, Hoàng Diệu, Phan Đình Phùng...

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, hầu hết biệt thự đã xuống cấp nghiêm trọng, hàng trăm biệt thự bị cơi nới, lấn chiếm, thậm chí bị làm biến dạng, tình trạng tranh chấp tại đây rất phức tạp. Biệt thự thuộc sở hữu nhà nước hiện do hàng trăm cơ quan, doanh nghiệp quản lý, sử dụng.

Sở Xây dựng cho hay, mục tiêu lớn nhất của đề án là bảo tồn và phát triển được giá trị của quỹ nhà biệt thự. Do đó, bên cạnh việc sử dụng ngân sách nhà nước tham gia bảo tồn, cơ quan này đã đề xuất thành phố tạo cơ chế để người dân có thể tham gia hiệu quả nhất vào việc bảo tồn quỹ nhà, thông qua đẩy nhanh cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất cho người dân.

Với những biệt thự có vị trí đẹp, có giá trị lớn về văn hóa, kiến trúc nhưng đang do nhiều người dân cùng sở hữu thì tạo điều kiện cho tư nhân mua gom, từ đó cải tạo, bảo tồn.

“Nếu một căn biệt thự do cả chục hộ dân đồng sở hữu thì rất khó tìm tiếng nói chung trong cải tạo. Do vậy, nếu có một người đủ điều kiện mua gom thì sẽ thuận lợi hơn khi cải tạo, bảo tồn. Những hộ dân dời đi cũng có điều kiện được sống trong căn nhà rộng hơn, khang trang hơn”, đại diện cơ quan soạn thảo quy chế cho hay.