Mái tóc pha sương, Nguyễn Thị Thanh Thu, 62 tuổi, ở thị trấn Phố Lu, Bảo Thắng (Lào Cai) khóc khi nhắc lại chuyện cũ. Với pháp luật, giờ Thu phải chịu tội nhưng với gia đình, không có cơ hội để chị ta chuộc lỗi.

Cô y tá trẻ hám giàu

Là một y tá “sắc nước hương trời” ở bệnh viện huyện Bảo Thắng nên chuyện lấy chồng với Thu thật dễ dàng và nhẹ nhàng. Ấy thế nhưng vì muốn giàu hơn nữa, người phụ nữ này đã đánh đổi gia đình êm ấm với ba đứa con ngoan để tham gia vào một đường dây tội phạm. Năm 1982, Thu bị bắt khi đang cùng đồng bọn vận chuyển 6kg thuốc phiện từ huyện Mường Khương về Bảo Thắng nên phải trả giá bằng 6 năm tù. Để trốn tội, Thu  tìm cách biến báo, tạo cho mình một giấy khám sức khỏe để được tại ngoại chữa bệnh và đó là cơ hội để chị ta ra đi, để ba đứa con nhỏ dại cho chồng chăm sóc, không một lời nhắn nhủ, từ biệt. 

Lệnh truy nã được gửi đi khắp nơi, nhiều tổ trinh sát mỗi khi đi bắt truy nã đều cố gắng tìm Thu nhưng người đàn bà này như biến mất không để lại dấu vết. 25 năm trôi qua với hàng chục địa chỉ mơ hồ về nơi chị ta từng trú ngụ. 

Trung tá Đỗ Mạnh Tiến, Phòng truy nã tội phạm - Công an tỉnh Lào Cai, người có duyên bắt hơn 100 kẻ có lệnh truy nã kể: “Sau này, khi tỉnh Hoàng Liên Sơn tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, năm 1996, TAND tỉnh Lào Cai mới ra quyết định thi hành án phạt tù đối với “Những cuộc trốn chạy xuyên thế kỷ”.

Nguyễn Thị Thanh Thu và Công an Lào Cai tổ chức truy lùng nhưng sau nhiều năm bỏ công lần mò với kinh phí rất tốn kém, chúng tôi mới phát hiện được 6 địa chỉ mà Thu từng sống ở nhiều tỉnh thành miền Nam và Tây Nguyên. Nhưng cứ tìm được tới nơi, Thu đều đã chuyển đi. Mãi sau này phối hợp với Công an huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai chúng tôi mới bắt được Thu thì cũng 25 năm rồi.

“Khi Thu bị bắt, người chồng sau là giám đốc một doanh nghiệp sững sờ còn ba đứa con đỗ đạt thì khóc sướt mướt vì không ngờ mẹ chúng có một quá khứ gớm ghê đến vậy…”, anh Tiến kể. Ngay cả những người láng giềng, chính quyền địa phương cũng ngạc nhiên bởi trong mắt họ, Thu là người đàn bà dễ mến và hay “làm phúc”.

Nguyễn Thị Thanh Thu

Đến những chiêu tàng hình

Với ngoại hình ưa nhìn và một chuyên môn kha khá nên khi bỏ trốn vào Long An, Thu xin được việc làm tại bệnh viện tỉnh Long An và không lâu sau, cô y tá xinh xắn, dễ mến được anh Nguyễn Thành Long, bác sĩ quân y thuộc Quân khu 7 cầu hôn. Ba đứa con một gái, hai trai lần lượt chào đời nhưng vì sợ lộ nên mặc dù được cử đi học nâng cao song Thu quyết định xin nghỉ việc, kéo cả chồng con đi theo mình.

Bỏ việc, Thu và gia đình chuyển đến nhà chồng ở Tp. Hồ Chí Minh nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, chị ta đã kiếm cớ đi làm ăn để đến thị trấn Đắc Bét, huyện Đắc Lây (Kon Tum), sống. Tại đây, Thu cũng không ở ổn định một chỗ, lúc thì sống với đứa con trai của người chồng trước là Chu Tuấn Chung, khi thì đến nhà anh ruột là Nguyễn Mạnh Hùng tá túc. Thu còn khéo nịnh chồng, đưa gia đình đến sống tại nhiều địa chỉ khác nhau như tổ 14, ấp Bình Hòa, huyện Long Khánh, Đồng Nai; rồi Chợ Gộp, xã Hàm Thuận Bắc, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận. Đã có lần vợ chồng Thu còn vào bãi vàng Khâm Đức ở tỉnh Quảng Nam để tìm kiếm may mắn song do bưởng vàng của mình có người chết do sập hầm nên vợ chồng Thu đành bỏ cuộc. Đi đến đâu Thu cũng mở phòng mạch, khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo nhưng sự quý mến của người dân lại khiến Thu tìm cách chuồn vì sợ lộ chân tướng. Điều may mắn cho người đàn bà này là dù chị ta liên tục chuyển nhà nhưng ba đứa con đều ngoan và học rất giỏi. Chúng đều thi đỗ Đại học, có việc làm ổn định và đúng lúc bắt đầu có vị trí nhất định trong xã hội thì Thu bị bắt. 

Nhắc đến chồng, con, Thu bảo tết vừa rồi, chồng và các con ở trong Nam cũng ra thăm. Thu không dám nhìn con, trong lòng luôn day dứt vì chính mình đã làm hoen ố tương lai của ba đứa con thành đạt. Người chồng sau, vì quá yêu vợ nên đã bỏ tất cả công danh sự nghiệp để theo chị ta “chu du thiên hạ”, đến khi tạo dựng được một doanh nghiệp, làm ăn bắt đầu tiến triển thì lại một lần nữa bị Thu làm cho bại hoại.

“Cũng may chồng tôi là người nghị lực, vượt qua được cú sốc này và đã tha lỗi cho tôi. Các con tôi cũng thế, cũng tha thứ cho mẹ nhưng tôi thì xấu hổ lắm”, Thu tâm sự. 

Hỏi Thu từ ngày vào trại giam, có khi nào nghĩ đến người chồng cũ, Thu sa sầm mặt rồi nước mắt chảy tràn. Thì ra đâu phải chị ta đã quên hết quá khứ, chỉ có điều không biết sẽ phải xử sự thế nào với chồng trước, chồng sau, con trước, con sau. Qua những quản giáo, người quen tình cờ gặp trong trại giam, Thu mới biết cái tổ ấm xưa kia ở mảnh đất phố Lu của mình giờ khốn khó thế nào. Chồng Thu sau sự ra đi bất ngờ của vợ, một mình bươn trải nuôi con, giờ bệnh tật đầy người. Ba đứa con học hành lỡ dở, phải lao động chân tay kiếm sống, tuy đều đã lập gia đình nhưng đều giống nhau ở gia cảnh bần hàn… Nhắc đến chồng cũ là Thu lại khóc. Thu bảo tại mình ích kỷ, chỉ nghĩ đến bản thân mà suy nghĩ nông cạn, giờ có muốn sửa sai cũng không biết có còn cơ hội nữa hay không.