Mặc dù chưa đánh thuế nhà ở, nhưng Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp có hiệu lực từ đầu năm nay sẽ tác động đến mọi gia đình với khoản thuế đất phải đóng hàng năm, kể cả những người đang sống trong các căn hộ chung cư cao tầng.

Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thay thuế Pháp lệnh thuế nhà, đất năm 1992, sẽ tác động đến các đối tượng sử dụng đất trong xã hội, từ các tổ chức được giao đất, cho thuê đất đến các hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất vào mục đích sản xuất kinh doanh hoặc để ở.

Thuế suất được xác định theo biểu thuế lũy tiến, cụ thể phần diện tích trong hạn mức sẽ áp thuế suất 0,03%, phần diện tích vượt không quá ba lần hạn mức sẽ áp thuế 0,07% và phần diện tích vượt trên ba lần hạn mức sẽ áp thuế suất 0,15%.

Giá của mỗi mét vuông đất tính thuế là giá đất do UBND cấp tỉnh quy định và được ổn định theo chu kỳ 5 năm, tính từ tháng 1 năm 2012.

Chẳng hạn một người có căn nhà trên khu đất rộng 100 mét vuông trên đường Hai Bà Trưng, khung giá đất khu vực này khoảng 70 triệu đồng/mét vuông. Số thuế người này phải nộp trong năm nay là 2,1 triệu đồng (100 mét vuông x 0,03% x 70 triệu đồng).

Theo giải thích của cơ quan thuế thì về nguyên tắc, người nộp thuế là các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có quyền sử dụng đất. Trong trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất thì người đang sử dụng đất sẽ là người nộp thuế.

Với những dự án căn hộ chung cư thì chủ đầu tư là người nộp khoản thuế này cho đến khi bàn giao nhà, chuyển quyền sử dụng đất người mua. Diện tích đất tính thuế của các dự án chung cư được xác định bằng hệ số phân bổ nhân với diện tích nhà của hộ gia đình.

Giả dụ một khu đất phát triển dự án chung cư rộng 1.000 mét vuông và tổng diện tích sàn xây dựng của dự án đó là 4.000 mét vuông thì hệ số phân bổ là 0,25. Với một người có căn hộ 60 mét vuông thì diện tích đất tính thuế của căn hộ đó là 15 mét vuông (60 x 0,25). Tùy vào bảng giá đất của thành phố tại khu vực của dự án bao nhiêu sẽ xác định số thuế người sở hữu căn hộ đó phải nộp hàng năm.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Vân, Phó phòng Quản lý các khoản thu từ đất thuộc Cục Thuế TPHCM thì mặc dù đối tượng chịu thuế rộng nhưng số tiền thuế dự kiến thu được chỉ chiếm khoảng 1% trên tổng nguồn thu. Mục đích chính của việc thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp là tăng cường quản lý đất đai chặt chẽ hơn.

Với việc áp sắc thuế này, giới đầu tư địa ốc thuê đất làm dự án sẽ phát sinh thêm chi phí vì bên cạnh trả tiền thuê đất, sẽ phải nộp thêm tiền thuế đất phi nông nghiệp hàng năm; những người sở hữu nhiều đất sẽ bị tác động nhất định với khoản chi phí mỗi năm.