Các bị cáo tại phiên tòa.

Ngày 29/1, phiên tòa xét xử sơ thẩm với bị cáo Phạm Văn Cách, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Dược phẩm Sơn Lâm; bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền, cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty LanQ cùng 21 bị cáo khác về các tội “Nhận hối lộ"; "Đưa hối lộ" và "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” bước sang ngày làm việc thứ ba, tiếp tục được diễn ra ở phần xét hỏi.

Theo đó, trong vụ án này, bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc, cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP. Hồ Chí Minh bị xét xử về tội “Nhận hối lộ”, bị cáo Lộc là người nhận hối lộ với số tiền và số lần nhiều nhất trong vụ án, 47 tỷ đồng.

Trước đó, bị cáo Phạm Văn Cách, người đưa hối lộ và bị cáo Phạm Văn Chuân (cựu nhân viên Viện Y dược học dân tộc TP.Hồ Chí Minh) đã có lời khai trước tòa về việc đưa, chuyển tiền hối lộ cho bị cáo Lộc.

Làm rõ quyền của bị cáo trong phần xét hỏi

Tại phiên tòa sáng nay, khi chủ tọa đặt câu hỏi về việc lời khai của bị cáo Cách và bị cáo Chuân liên quan đến hành vi đưa tiền hối lộ có đúng hay không, bị cáo Lộc không trả lời trực tiếp mà đề nghị được hỏi lại thẩm phán chủ tọa. Bị cáo cho rằng bản thân chưa được quán triệt đầy đủ quyền của bị cáo tại phiên tòa và yêu cầu được làm rõ cụ thể các quyền này trước khi tiếp tục trả lời.

Chủ tọa phiên tòa cho biết, ngay ở phần thủ tục bắt đầu xét xử, chủ tọa đã thay mặt HĐXX phổ biến đầy đủ quyền và nghĩa vụ của các bị cáo. Sau đó, chủ tọa mời đại diện Viện kiểm sát tham gia thực hiện nhiệm vụ kiểm sát xét xử tại phiên tòa.

Khi được hỏi có từ chối trả lời các câu hỏi của HĐXX hay không, bị cáo Lộc khẳng định không từ chối, song cho biết xin được thực hiện quyền của bị cáo theo quy định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát xác nhận, chủ tọa phiên tòa đã phổ biến quyền của bị cáo theo đúng trình tự, có thể bị cáo Lộc chưa chú ý đầy đủ.

Khi chủ tọa hỏi lại việc này có phải là quyền im lặng hay không, bị cáo Lộc trả lời “đúng” và cho biết không từ chối xét hỏi. Bị cáo nói sẵn sàng trả lời câu hỏi của luật sư vì cho rằng “cái gì đúng, sai phải rõ”, đồng thời bày tỏ sự chia sẻ với các bị cáo khác trong vụ án.

Bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc trả lời các câu hỏi của HĐXX.

Trước diễn biến trên, chủ tọa phiên tòa yêu cầu bị cáo Lộc làm rõ việc có giữ nguyên lời khai nhận tội tại cơ quan điều tra và xác nhận tính khách quan của lời khai này.

Trả lời HĐXX, bị cáo Lộc cho rằng lời khai tại cơ quan điều tra là “đúng tại thời điểm đó”, đồng thời khẳng định bản thân có quyền thay đổi lời khai khi ra tòa. Bị cáo nói: “Lời khai tại tòa mới là lời khai cuối cùng. Tôi không lừa dối cơ quan điều tra, nhưng tôi phải bảo vệ cá nhân tôi, có một sự việc không thể khai ra được, rất là tế nhị”.

Tiếp đó, bị cáo Lộc cho biết đã chờ đợi hơn 400 ngày để được trình bày tại phiên tòa và cho rằng đáng lẽ kiểm sát viên tham gia giai đoạn điều tra cần có mặt để trả lời các câu hỏi của mình.

Trước phát biểu này, chủ tọa phiên tòa đã ngắt lời, làm rõ rằng đại diện VKS tham gia phiên tòa để thực hiện quyền công tố và kiểm sát xét xử, không có nghĩa vụ trả lời các câu hỏi của bị cáo. Chủ tọa đồng thời nhấn mạnh, nếu bị cáo không muốn trả lời các câu hỏi của HĐXX thì có thể ngồi xuống.

Trình bày trước HĐXX, bị cáo Lộc cho rằng bị cáo Phạm Văn Cách đã khai không đúng sự thật. Theo bị cáo Lộc, Công ty Sơn Lâm chưa từng bán thuốc trực tiếp cho Viện Y dược học dân tộc TP.Hồ Chí Minh và cũng không chuyển tiền bán thuốc cho Viện. Thực tế, Viện có Trung tâm ứng dụng đông dược; Công ty Sơn Lâm chỉ bán dược liệu cho Trung tâm này, sau đó Trung tâm tổ chức sản xuất thuốc và cung cấp lại cho Viện.

Liên quan việc Trung tâm ứng dụng đông dược mua dược liệu thông qua Công ty Sơn Lâm, bị cáo Lộc giải thích rằng chủ trương của Viện là thu mua dược liệu do người dân trồng nhằm hỗ trợ sinh kế, tuy nhiên các nguyên liệu này cần được kiểm định để bảo đảm chất lượng. Do Công ty Sơn Lâm có hệ thống kiểm định đạt yêu cầu, nên đơn vị này thực hiện việc thu mua, kiểm định dược liệu rồi bán lại cho Viện thông qua Trung tâm.

Đối với vai trò của bị cáo Phạm Văn Chuân, bị cáo Lộc cho biết ngoài công việc tại Viện, Chuân còn làm thêm việc thu mua dược liệu cung cấp cho Công ty Sơn Lâm. Theo lời khai của bị cáo Phạm Văn Cách, ông biết việc này và cho rằng khi bị cáo Chuân gặp biến cố sức khỏe, chìa khóa kho hàng của bị cáo Cách vẫn đang do bị cáo Chuân giữ.

Trước những nội dung nêu trên, chủ tọa phiên tòa yêu cầu bị cáo Phạm Văn Cách lên bục khai báo để đối chất. Trình bày tại tòa, bị cáo Cách khai rằng việc mua sắm dược liệu của Viện được thực hiện thông qua đấu thầu, hợp đồng do một phó giám đốc ký, kèm theo cả Trung tâm ứng dụng đông dược. Bị cáo Cách nói rằng bản thân “cũng không biết Viện với Trung tâm là một hay là hai”.

Bị cáo Cách đồng thời khai thêm, trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2023, tổng số tiền bán dược liệu cho Viện Y dược học dân tộc TP.Hồ Chí Minh là hơn 230 tỷ đồng.

Bị cáo cho rằng số tiền nhận nhằm phục vụ công tác phòng, chống dịch

Trong quá trình xét hỏi, bị cáo Lộc thừa nhận có việc nhận tiền. Tuy nhiên, khi được hỏi cụ thể “bị cáo nhận tiền gì”, bị cáo đề nghị thẩm phán cho phép được trình bày đầy đủ toàn bộ sự việc.

Theo lời khai của bị cáo Lộc, bị cáo đã chỉ đạo Phạm Văn Chuân tiếp nhận tiền nhằm phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19, trong đó bị cáo cho biết có một đến hai lần đề nghị Chuân hỗ trợ. Bị cáo Lộc khai rằng sau đó bị cáo Phạm Văn Cách đã hỗ trợ số tiền khoảng 13-14 tỷ đồng, khoản tiền này được chuyển qua bị cáo Chuân rồi chuyển tiếp đến Hội Đông y.

Bị cáo Lộc cho biết đã yêu cầu thực hiện việc chuyển khoản qua ngân hàng và bày tỏ không hiểu vì sao bị cáo Chuân lại chuyển tiền mặt nhiều lần. Đồng thời, bị cáo Lộc khẳng định không có bất kỳ thỏa thuận nào về việc chi hoa hồng với tỷ lệ 20-25% giữa mình và Công ty Sơn Lâm.

Theo cáo trạng, khoảng tháng 7 - 9/2021, thông qua một nhân viên, bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc đã nộp hơn 40 tỷ đồng vào tài khoản của Hội Đông y TP.Hồ Chí Minh ủng hộ công tác phòng chống dịch Covid.

Về số tiền này, bị cáo Lộc khai có 14 tỷ đồng là tiền ủng hộ từ Phạm Văn Cách và Công ty Sơn Lâm. Gần 20 tỷ đồng của bị cáo đã vận động từ bạn bè không liên quan đến Công ty Sơn Lâm. Có 6 tỷ đồng Công ty Sơn Lâm phải trả cho Hội Đông y vì chưa chuyển hàng.