Lỗi bị phạt từ 12 - 14 triệu đồng và trừ điểm bằng lái
Tối 12/3, đại diện đội tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (đội 6) thuộc Phòng 6 Cục CSGT xử lý trường hợp dừng ô tô ở làn dừng khẩn cấp trên cao tốc sai quy định. Lái xe bị phạt tới 13 triệu đồng.
Theo đó, khoảng 15h25 ngày 12/3, trong lúc tuần tra, kiểm soát trên tuyến cao tốc Phan Thiết - Vĩnh Hảo (tỉnh Lâm Đồng), tổ cảnh sát giao thông đội 6 phát hiện ô tô đang dừng trên làn dừng khẩn cấp và không bật đèn cảnh báo.
Khi dừng đổ ở làn khấn cấp trên cao tốc, tài xế cần đảm bảo tuân thủ các quy định,
tránh bị xử phạt. Ảnh: Quang Minh
CSGT tiến hành kiểm tra tài xế P.N.T. (29 tuổi, ngụ tỉnh Khánh Hòa). Tài xế này trình bày do "buồn ngủ quá" nên dừng lại ở làn dừng khẩn cấp để ngủ.
CSGT giải thích cho tài xế T. hiểu rằng làn dừng khẩn cấp trên cao tốc chỉ được dừng xe khi thật sự bất khả kháng như: xe gặp sự cố kỹ thuật; xảy ra tai nạn giao thông; tình huống khẩn cấp không thể tiếp tục di chuyển bắt buộc phải dừng xe ngay nhưng phải bật đèn cảnh báo nguy hiểm.
Trường hợp tài xế T. trình bày "buồn ngủ" không nằm trong nội dung "dừng xe khi thật sự bất khả kháng" và đáng nói, vị trí tài xế T. dừng xe cách trạm dừng chân khoảng 2km.
Sau khi nghe giải thích, tài xế T. chấp nhận lỗi và hứa lần sau sẽ không tái phạm, trước khi lên cao tốc phải chuẩn bị sức khỏe thật tốt, tỉnh táo.
Trong trường hợp "buồn ngủ" có thể dừng xe ở trạm dừng chân hoặc rẽ ra đường nhánh để dừng, đỗ. Cảnh sát sau đó lập biên bản tài xế T. hành vi "không báo hiệu bằng đèn khẩn cấp khi gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng khác buộc phải dừng xe ở làn dừng xe khẩn cấp trên đường cao tốc", sẽ phạt tiền 13 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe.
Theo đại diện đội 6, trên tuyến cao tốc Phan Thiết - Vĩnh Hảo, tình trạng lái xe tự ý dừng, đỗ trên dải dừng khẩn cấp vẫn còn xảy ra. Đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm, rất dễ dẫn đến va chạm, nhất là vào ban đêm hạn chế tầm nhìn.
Vì sao buồn ngủ không phải là “bất khả kháng”?
Trường hợp nêu trên không phải là cá biệt và việc lực lượng CSGT xử phạt cũng được xác định là đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: người điều khiển phương tiện có được dừng xe tại làn khẩn cấp để nghỉ ngơi khi quá mệt mỏi, buồn ngủ hay không?
Là tài xế thường xuyên di chuyển trên những cung đường dài, anh Nguyễn Trung Kiên (lái xe container) cho biết bản thân không ít lần rơi vào tình huống buồn ngủ khi đang điều khiển phương tiện và phải cân nhắc: nên tiếp tục di chuyển hay dừng lại nghỉ. “Dừng lại ngủ thì lo bị xử phạt, còn cố đi tiếp thì nguy cơ xảy ra tai nạn rất lớn. Đến nay tôi vẫn chọn phương án cố đi tiếp, nhưng phải nói thật là nhiều lần chỉ khi tới được điểm dừng đỗ an toàn tôi mới biết mình may mắn vì chưa xảy ra va chạm, dù lúc đó mắt đã díu lại vì quá mệt”, anh Kiên chia sẻ.
Tương tự, chị Lê Thanh Thảo (trú tại Hà Nội) cho biết, do thường xuyên di chuyển trên tuyến đường từ Hà Nội về Nghệ An nên không ít lần chị rơi vào tình huống băn khoăn: nên dừng lại chợp mắt hay tiếp tục lái xe. “Bản thân tôi có bệnh nền nên phải dùng thuốc hỗ trợ, đôi khi cơn buồn ngủ ập đến rất khó cưỡng lại. Nếu cố lái tiếp thì nguy cơ tai nạn rất cao, nhưng dừng lại nghỉ thì lại lo bị xử phạt. Theo tôi, buồn ngủ cũng là tình trạng bất khả kháng của con người, chứ chẳng ai điều khiển xe lên cao tốc chỉ để ngủ”, chị Thảo chia sẻ.
Anh Trần Văn Vinh, một tài xế taxi có nhiều năm kinh nghiệm, cho biết không ít lần rơi vào tình huống đang rất tỉnh táo trước khi vào cao tốc, nhưng chỉ sau khi di chuyển khoảng 10 -20 km thì cơn buồn ngủ bất ngờ ập đến. “Nhiều khi tôi cố gắng điều khiển xe thêm để tới trạm dừng nghỉ gần nhất, nhưng thực sự rất khó kiểm soát tay lái. Chỉ cần chợp mắt khoảng 10 phút là có thể tỉnh táo trở lại”, anh Vinh chia sẻ.
Theo anh Vinh, việc pháp luật quy định chặt chẽ để đảm bảo trật tự, an toàn giao thông là cần thiết. Tuy nhiên, anh cho rằng buồn ngủ khi lái xe cũng là một tình huống khẩn cấp liên quan đến sức khỏe. “Trong nhiều trường hợp, dừng xe ở làn khẩn cấp vẫn an toàn hơn so với việc cố lái xe trong trạng thái chập chờn, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn”, anh bày tỏ quan điểm.
Một số tuyến cao tốc đáp ứng đầy đủ điều kiện về làn dừng đỗ khẩn cấp, tuy nhiên nhiều tài xế
vẫn “không chống lại được” cơn buồn ngủ ập đến dẫn đến bị xử phạt. Ảnh: Quang Minh
Vấn đề này đang gây nhiều tranh luận và nhận được sự quan tâm của bạn đọc. Không ít ý kiến thắc mắc vì sao tình trạng buồn ngủ khi lái xe lại không được xem là trường hợp bất khả kháng. Đồng thời, cũng có quan điểm cho rằng pháp luật cần nghiên cứu, xem xét bổ sung quy định phù hợp đối với tình huống này.
Một số ý kiến cho rằng tình huống khẩn cấp khi tham gia giao thông phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của mỗi người, nên khó có thể quy định hoàn toàn cứng nhắc. Theo quan điểm này, buồn ngủ khi lái xe thực chất là biểu hiện của sự suy giảm về thể chất và tinh thần; nếu người điều khiển phương tiện vẫn cố tiếp tục di chuyển thì có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Vì vậy, trong trường hợp quá mệt mỏi, tài xế có thể cân nhắc dừng xe tại làn khẩn cấp, bật đèn cảnh báo và đặt biển phản quang phía sau xe khoảng 150 m. Sau đó, người lái nên rời khỏi phương tiện, đứng ngoài khu vực hộ lan để rửa mặt, hít thở hoặc vận động nhẹ nhằm lấy lại sự tỉnh táo. Tuy nhiên, trên thực tế không phải lúc nào người điều khiển phương tiện cũng đủ tỉnh táo hoặc có đủ thời gian để thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn như vậy.
Trong khi căn cứ điểm c, khoản 7, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi dừng xe, đỗ xe trên đường cao tốc không đúng nơi quy định bị phạt tiền từ 12 - 14 triệu đồng. Ngoài phạt tiền, theo điểm c, khoản 16, điều 6, cùng Nghị định, tài xế còn bị trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe.
Trao đổi với PV Báo Công lý, Luật sư Lâm Văn Quang, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho biết, buồn ngủ là tình huống được quy định trong Luật Giao thông đường bộ ở điểm “không đảm bảo về sức khoẻ” nếu dừng đồ ở làn khấn cấp. Tuy nhiên, tài xế phải đảm bảo các quy định như bật đèn cảnh báo khẩn cấp, đặt biển cảnh báo nhấp nháy cách sau xe 150m, dừng đỗ ở điểm đủ điều kiện và diện tích mặt bằng, khoảng cách…
“Nhưng điều quan trọng là lái xe phải chứng minh là bất khả kháng và còn tuỳ điều kiện xem xét đánh giá của lực lượng chức năng rằng “lời nói phù hợp với chứng cứ” song đa số vẫn bị xử phạt nếu không đảm bảo đủ các điều kiện về bất khả kháng theo quy định” - Luật sư Quang nhấn mạnh.
Trao đổi với PV về quy định này, một cán bộ Cục CSGT đường bộ (Bộ Công an) cho biết các trường hợp được xem là tình huống “bất khả kháng” đã được quy định trong Luật Giao thông đường bộ. “Hiện nay, việc có bổ sung hoặc quy định chi tiết hơn đối với các tình huống cụ thể hay không thì chưa có thông tin chính thức”, vị này cho hay.