Thế nhưng, những con người lành lặn, mắt sáng quắc lại giả mù để giành giật miếng cơm của những người không may mắn ấy...

Bị giành giật từ ngoài phố…

Thanh Hoá xưa nay vốn được mệnh danh là “thủ phủ” của giới ăn mày. Hàng ngày đội quân ăn xin toả đi khắp nơi để kiếm kế sinh nhai. Chẳng ai bảo ai, vào thời điểm nông nhàn là họ dắt díu nhau đi. Nhất là người dân các xã vùng bãi ngang huyện Quảng Xương, Tĩnh Gia. Khi đi khất thực, nếu không phải người già, trẻ nhỏ thì họ phải giả dạng là người khuyết tật. Không liệt chân, liệt tay thì là người mù. Song hành cùng đối tượng mù dởm này là đứa trẻ con lem luốc. Trong bộ dạng ấy họ lang thang khắp ngõ ngách phố phường để cầu xin lòng thương hại của bàn dân, thiên hạ. Chẳng rõ họ có biết tủi hổ là gì không nhưng tôi dám chắc một điều trong đội quân ấy có những người có nhà 2, 3 tầng ở dưới quê. Rõ ràng so những người lươn lẹo, mánh khoé đó thì người mù trở nên yếu thế.

Dường như ý thức được việc xin xỏ chẳng hay ho gì, người mù dần từ bỏ để lao động chân chính. Họ dùng tiếng hát, tiếng sáo, tiếng kèn để đi phục vụ bà con cô bác. Mong người nghe sau khi đã lỗ tai sẽ trả công tương xứng. Nhưng công việc này cũng chẳng kéo dài được lâu. Đội quân choai choai, khuyên tai, tóc đỏ với âm ly, loa máy nhanh chóng tham gia, chiếm lĩnh hè phố. Đâu đâu cũng thấy một đám lâu nhâu hát hò inh ỏi rồi vào xin tiền, bán kẹo kéo. So với hội này thì người mù quá thất thế, không còn đất để kiếm cơm.

Ảnh minh họa

… trong nhà cũng chẳng yên

Không chịu bó tay ngồi ăn bám, người mù chuyển vào nhà sản xuất, kinh doanh. Một bộ phận người mù được đưa vào các cơ sở làm tăm tre, chẻ đũa. Nhưng dịch vụ phổ biến nhất là tẩm quất cổ truyền. Nó trở thành nghề kiếm sống của một bộ phận người mù, người khiếm thị, được các tổ chức hội người mù đưa vào hoạt động nhằm nâng cao đời sống hội viên. Với thái độ phục vụ tận tình, đôi tay điêu luyện, họ đã phát huy được công dụng về liệu pháp chữa bệnh từ y học cổ truyền dân tộc.

Trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá, hàng năm, Hội người mù địa phương được cấp một khoản ngân sách nhất định để đào tạo nghề tẩm quất cho hội viên. Trung bình, mỗi suất học là 540 nghìn đồng/người/tháng bao gồm tiền ăn, tiền thuê giáo viên, tiền thuê địa điểm mở lớp… Chính vì thế mà tay nghề các hội viên Hội người mù ngày một nâng lên, khiến khách hàng rất hài lòng.

Tuy nhiên, trong thời buổi ngày nay việc bùng nổ các nhà nghỉ, khách sạn, tụ điểm ăn chơi "Massage - Xông hơi", "Tẩm quất cổ truyền"… tình trạng mại dâm trá hình, núp bóng massage, tẩm quất, xông hơi diễn ra ở hầu khắp các địa phương tạo nên sự hỗn tạp khó phân trắng đen. Người mù vẫn trung thành với nghề, phục vụ tận tình, chu đáo một cách văn hoá chứ không lao theo sự chộp giật, ăn xổi, bất chấp pháp luật. Tuy nhiên một số cơ sở tư nhân bên cạnh việc sử dụng các cô em mắt xanh, mỏ đỏ, váy ngắn chèo kéo khách còn dùng lao động là người mù như một thứ bình phong.

Theo ông Phạm Văn Quyết, Chủ tịch Hội người mù TP. Thanh Hoá cho hay: Tình trạng lôi kéo, dụ dỗ lao động là người mù của thành hội và các huyện hội xung quanh sang làm việc cho các chủ tư nhân đang diễn ra khá nhiều. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp tới cơ cấu tổ chức và tình hình kinh doanh của hội.  Đáng nói hơn, một số cơ sở tư nhân lập lờ con đỏ, con đen đã gắn thêm cái mác "người mù", khiến nhiều khách hàng hiểu nhầm đây là cơ sở do hội người mù thành lập và quản lý.

Qua khảo sát, tại địa chỉ 220 Trần Hưng Đạo (phường Nam Ngạn) tấm biển in rõ hàng chữ "Người mù Thanh Hóa" được đặt ngay mặt tiền. Hay ở một cơ sở hành nghề tẩm quất khác trên đường Lê Lai (phường Đông Sơn) cũng quảng cáo với chiêu thức như vậy. Có nơi còn "treo đầu dê bán thịt chó" bằng cách gắn mác tẩm quất người mù, nhưng thực chất nhân viên toàn người bình thường. Miếng cơm, manh áo của người mù vì thế mà bị cạnh tranh một cách khốc liệt. Trong thời kỳ bão giá như hiện nay, người mù phải loay hoay duy trì cuộc sống hàng ngày. Việc lấy danh nghĩa người mù để hành nghề nhất là với các cơ sở không có chứng chỉ, giấy phép kinh doanh, đã gây nên sự lộn xộn trên thị trường, ảnh hưởng đến hoạt động, uy tín của các hội người mù và chính các hội viên.

Để bảo vệ quyền lợi của hội viên, thời gian qua Hội Người mù TP. Thanh Hóa đã tự khảo sát, tổng hợp danh sách những cơ sở tẩm quất sử dụng lao động là hội viên các hội người mù thuộc các hội huyện, thị trong tỉnh mà không có chứng chỉ, giấy phép kinh doanh, phát hiện có dấu hiệu nảy sinh tệ nạn xã hội, gây lộn xộn trong hoạt động các hội.

Đồng thời làm văn bản kiến nghị được gửi tới các cơ quan chức năng về tình hình lợi dụng danh nghĩa của Hội người mù để kinh doanh. Người mù mong muốn có được một môi trường kinh doanh thuận lợi nhằm phát triển kinh tế, nâng cao đời sống. Một nghề tốt về bản chất nhưng lại đang bị làm xấu đi vì các hoạt động trá hình. Nếu chỉ có người mù đơn độc trong cuộc chiến này thì quả thực không cân sức. Chính vì thế rất cần sự chung tay của cộng đồng để đấu tranh, lên án, bài trừ những hình thức núp bóng, giả danh người mù để kinh doanh.