Theo yêu cầu từ Cục Đường bộ Việt Nam, hệ thống thu phí tự động không dừng tại các dự án cao tốc do Nhà nước đầu tư sẽ bắt đầu được chạy thử nghiệm và đánh giá hiệu năng (KPI) từ ngày 13/1/2026. Trước đó, từ ngày 6/1/2026 đến 12/1/2026, các đơn vị liên quan phải hoàn tất công tác kiểm tra hệ thống theo kịch bản quy định.

Quy định nêu rõ, hệ thống thu phí phải trải qua thời gian vận hành thử nghiệm tối thiểu 37 ngày nhằm đảm bảo hoạt động ổn định và đạt độ chính xác theo yêu cầu. Việc thử nghiệm này nhằm mục tiêu bảo đảm thu đúng, thu đủ cho ngân sách Nhà nước.

Hệ thống ITS trên cao tốc Mai Sơn - quốc lộ 45 đã cơ bản hoàn thành lắp đặt thiết bị
và đang vận hành thử nghiệm. Ảnh: Internet

Trong giai đoạn đầu, có 5 dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông (giai đoạn 2017 - 2020) đã cơ bản hoàn thành các hạng mục ITS (giao thông thông minh) và hệ thống ETC để sẵn sàng thu phí gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Quốc lộ 45 -Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây.

Hệ thống tại các tuyến này được triển khai theo mô hình hiện đại: đầu vào ETC đa làn tự do (không barrier) và đầu ra ETC đơn làn (có barrier). Đặc biệt, trên các tuyến này sẽ không bố trí làn thu phí thủ công.

Hệ thống quản lý, vận hành cao tốc do Nhà nước đầu tư đòi hỏi độ chính xác cực cao, đạt mức 99,8%. Sau khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ tiếp nhận bàn giao để triển khai thu phí chính thức.

Về mức giá dịch vụ, đường cao tốc do Nhà nước đầu tư bằng ngân sách sẽ được chia thành 2 mức thu phí dựa trên quy mô hạ tầng:

Mức 1 (1.300 đồng/PCU/km): Áp dụng cho các tuyến có 4 làn xe và có làn dừng khẩn cấp liên tục.

Mức 2 (900 đồng/PCU/km): Áp dụng cho các tuyến có 4 làn xe nhưng làn dừng khẩn cấp không liên tục.

Mức phí này được đánh giá là thấp hơn so với mức thu bình quân hiện nay của các dự án BOT (khoảng 1.721 đồng/PCU/km).

Bên cạnh 5 dự án nêu trên, Bộ Xây dựng đã phê duyệt đề án khai thác tài sản hạ tầng cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025. Theo đó, Cục Đường bộ Việt Nam có nhiệm vụ tổ chức thu phí cho 13 dự án thành phần khác (tổng chiều dài hơn 732km) chậm nhất trong Quý 1/2026.

Một số đoạn tuyến tiêu biểu trong danh sách này bao gồm: Bãi Vọt - Hàm Nghi, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau. Hầu hết các đoạn này có quy mô 4 làn xe hạn chế, ngoại trừ đoạn Hòa Liên - Túy Loan có 4 làn xe đầy đủ. Các dự án này hiện đang tiếp tục được đầu tư hoàn thiện hệ thống để triển khai thu phí đồng bộ trong thời gian tới.