Đây là đề xuất của Chính phủ trình lên Quốc hội, nhằm thực hiện mục tiêu chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phòng bệnh, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Theo đó, hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí sẽ được phối hợp chặt chẽ với các chương trình kiểm tra sức khỏe học sinh, sinh viên, khám nghề nghiệp cho người lao động và khám chữa bệnh theo quyền lợi bảo hiểm y tế. Đồng thời, sẽ hoàn thành việc lập sổ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan trình bày tờ trình dự thảo nghị quyết.

Về mặt kinh phí, nguồn thực hiện được xác định từ nhiều kênh: doanh nghiệp chịu trách nhiệm chi cho người lao động theo quy định; Quỹ bảo hiểm y tế và ngân sách nhà nước hỗ trợ cho nhóm đối tượng ưu tiên trước. Dự toán ngân sách nhà nước cho hoạt động khám sức khỏe định kỳ khoảng 6.000 tỉ đồng mỗi năm và có thể tăng dần theo khả năng cân đối. Kinh phí cho chương trình khám sàng lọc miễn phí sẽ lấy từ Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.

Bên cạnh đó, Chính phủ đề xuất: Từ năm 2027, thực hiện mức hưởng trong phạm vi quyền lợi BHYT 100% cho đối tượng thuộc hộ gia đình cận nghèo, đối tượng người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Tác động của Quỹ BHYT khi tăng mức hưởng của các nhóm đối tượng này ước tính khoảng từ 455 tỷ đồng đến 2.738,9 tỷ đồng.

Nguồn kinh phí thực hiện gồm NSNN bảo đảm với chi phí ước khoảng: 4.481,1 tỷ đồng, trong đó: Kinh phí chi cho các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế là 136,7 tỷ đồng tương ứng khoảng 3,0% tổng kinh phí; kinh phí chi cho các đơn vị thuộc các địa phương là 4.344,4 tỷ đồng, tương ứng 97,0% tổng kinh phí.

Về bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng, Chính phủ đề xuất quy định: NSNN bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính. Nguồn kinh phí thực hiện gồm: Kinh phí đầu tư: y tế cơ sở 52.500 tỷ đồng (giai đoạn 2026-2030 là 43.000 tỷ đồng; giai đoạn 2031-2035 là 9.500 tỷ đồng); y tế dự phòng 28.700 tỷ đồng (giai đoạn 2026-2030 là 18.700 tỷ đồng; giai đoạn 2031-2035 là 10.000 tỷ đồng) thực hiện theo Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, dân số. Kinh phí chi thường xuyên: Nghị quyết số 282/NQ-CP ngày 15/9/2025 của Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho Bộ Tài chính.

Cũng hướng tới tương lai, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu thực hiện miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế, theo lộ trình phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế-xã hội và khả năng của Quỹ bảo hiểm y tế. Chính phủ cũng đề xuất từ năm 2027, nhóm người thuộc hộ gia đình cận nghèo và người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.

Trong quá trình thẩm tra dự thảo nghị quyết, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng nội dung “khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần” có liên quan đến phòng bệnh và đề nghị làm rõ cơ chế tài chính, đối tượng áp dụng và thời điểm thực hiện. Đồng thời, cơ quan này cũng đề nghị Chính phủ làm rõ khái niệm “miễn viện phí ở mức cơ bản” và phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế liên quan.