Theo Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến 27/1/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal. Trước nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế gia tăng, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị triển khai nghiêm túc các biện pháp phòng, chống dịch.
Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay chủ yếu qua dơi ăn quả), hoặc qua tiếp xúc với thực phẩm, vật dụng bị nhiễm virus. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.
Thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 14 ngày. Người nhiễm virus có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó tiến triển với chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh, gợi ý tình trạng viêm não cấp tính.
Bộ Y tế ban hành công văn hỏa tốc yêu cầu các địa phương và đơn vị y tế tăng cường
các biện pháp phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah. Ảnh minh hoạ
Siết chặt kiểm soát tại cơ sở y tế và cửa khẩu
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh tăng cường công tác phòng, chống dịch; thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và những người tiếp xúc gần với trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới đến từ quốc gia đang có dịch trong vòng 14 ngày.
Các cơ sở y tế phải tăng cường kiểm tra, giám sát việc kiểm soát nhiễm khuẩn; thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah tại cơ sở điều trị. Đồng thời tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về giám sát, chẩn đoán, điều trị và phòng chống lây nhiễm.
Bộ Y tế cũng yêu cầu xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah tại các cửa khẩu theo từng tình huống; sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, thiết bị và phương tiện để kịp thời ứng phó khi có dịch xảy ra.
Các Viện Vệ sinh dịch tễ và Viện Pasteur được giao nhiệm vụ theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới, kịp thời tham mưu các biện pháp phòng, chống phù hợp; đồng thời hỗ trợ địa phương trong công tác giám sát và xét nghiệm.
TPHCM: Chưa phát hiện virus Nipah
Sáng 28/1, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, đến nay các nghiên cứu chuyên sâu sử dụng kỹ thuật hiện đại như PCR, metagenomics và khối phổ do Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford phối hợp với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM thực hiện trên các bệnh nhân viêm não tại TPHCM và các tỉnh phía Nam chưa phát hiện virus Nipah.
Dù nguy cơ bùng phát dịch trên địa bàn hiện không cao, song nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn hiện hữu. Ngành y tế TPHCM đã tăng cường giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, đặc biệt với hành khách đến từ hoặc quá cảnh qua các khu vực có ghi nhận dịch Nipah. Các trường hợp có biểu hiện sốt, triệu chứng hô hấp hoặc thần kinh bất thường sẽ được chuyển ngay về Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới để cách ly, chẩn đoán và điều trị.
Khuyến cáo người dân theo dõi sức khỏe 14 ngày
Ngành y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch. Người từ vùng có dịch trở về Việt Nam cần chủ động theo dõi sức khỏe ít nhất 14 ngày sau khi nhập cảnh; liên hệ ngay với cơ sở y tế khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ và không tự ý điều trị tại nhà.
Người đi công tác hoặc du lịch đến vùng có dịch cần tránh tiếp xúc với dơi ăn quả, lợn và các động vật có biểu hiện bệnh; không sử dụng thực phẩm, đồ uống có nguy cơ nhiễm chất thải của dơi như trái cây rụng hoặc nước ép trái cây chưa được che chắn.
Bộ Y tế nhấn mạnh việc đẩy mạnh truyền thông để người dân không hoang mang lo lắng nhưng nâng cao ý thức phòng bệnh, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ nhằm kịp thời cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.